12 Eylül’ün tanıkları: Yüzleşemezsek darbe üstüne darbe yemeye devam ederiz

img

İSTANBUL - Türkiye tarihinin en karanlık dönemi olarak adlandırılan 12 Eylül Askeri Darbesi üzerinden 39 yıl geçti. O dönemin tanıkları aradan geçen zamana rağmen ülkede bir şeyin değişmediğini, 12 Eylül uygulamalarının bugün AKP ile sürdürüldüğünü söyledi. 

Türkiye tarihin en kanlı ve karanlık dönemi olarak adlandırılan 12 Eylül 1980 Askeri Darbesinin üzerinden 39 yıl geçti. Askeri darbe döneminde gözaltına alınıp işkence gören ve uzun yıllar cezaevinde kalan tanıklar aradan geçen zamana rağmen Türkiye’de değişen bir şey olmadığını, 39 yıl boyunca ülkenin darbe rejimi ile yönetildiğini söyledi. 
 
‘YAŞANILANLAR VAHŞETTİ’
 
1981 yılının başlarında Mardin’in Nusaybin ilçesinde gözaltına alınıp uzun süre gözaltında işkence gören dönemin tanıklarından Hüseyin Barış, gözaltından sonra tutuklanarak Diyarbakır 5 Nolu Cezaevine konulur. Diyarbakır 5 Nolu’da 10 yıl 4 ay kalan Barış, gözaltındayken gördüğü işkencelerin on katını bu cezaevinde gördüğünü anlattı. O dönem Diyarbakır Cezaevinde hiçbir yasanın hukukun geçmediğini ve insanlık dışı uygulamalara tanık olduğunu söyleyen Barış, her koğuşta en az 70-80, en çok 150 ile 170 kişinin kaldığını söyledi. 
 
‘ANLATMAKTA ZORLANIYORUM’
 
170 kişinin kaldığı koğuşlarda sadece 15 tane somun ekmek getirildiğini ve çoğu zaman aç kaldıklarını belirten Barış, Diyarbakır 5 Nolu Cezaevinin özel bir cezaevi olduğunu ifade etti. 5 Nolu’da kalan herkese kişiliksizliği ve hainliğin dayatıldığını aktaran Barış, cezaevinde her tutukluya özel muamele yapıldığını aktardı. 5 Nolu Vezaevinde yaşanılanları “Vahşet” olarak tanımlayan Barış, akıl almaz işkencelere maruz kaldığını bunları hala anlatmakta zorlandığını ifade etti. 
 
‘DİRENİŞ CUNTAYA DARBE VURDU’
 
Diyarbakır 5 Nolu Cezaevinde tüm baskı ve teslimiyet dayatmalarına rağmen Kürt Özgürlük Hareketi önderleri Kemal Pir, Mehmet Hayri Durmuş, Mazlum Doğan ve diğerlerinin dayatılan kişiliksizliği ve teslimiyeti kabul etmeyerek bedenlerini ölüme yatırarak büyük bir direniş başlattığını aktaran Barış,  bu direnişin 12 Eylül cuntasına büyük bir darbe vurduğunu ifade etti.   
 
‘ETKİLERİ HALEN SÜRÜYOR’
 
12 Eylül askeri darbesinin etkilerinin 39 yıl boyunca silinmediğini dile getiren Barış, darbeden sonra da 12 Eylül uygulamalarının devam ettiğini ifade etti. 12 Eylül’ün yarattığı tüm tahribatları 1990’lı yıllarda gelen iktidarların bir fırsata çevirdiğini sözlerine ekleyen Barış, “Dünyada darbe dönemleri bittiğinde ilk yapılması gereken şey darbe ile yüzleşmek ve darbecileri mahkum etmek olmalı. Ancak Türkiye’de bu hiçbir zaman olmadı ve halen de 12 Eylül mevcut iktidar eliyle devam ettiriliyor. Dün askeri bir vesayet vardı, bugün ise sivil bir vesayet var ve her ikisinin de uygulamaları bir birinden farklı değil hatta yer yer AKP iktidarının uygulamaları darbe döneminin çok üstüne çıkıyor” diye belirtti. 
 
‘61 VE 71 DARBELERİ İLE YÜZLEŞİLSEYDİ 12 EYLÜL OLMAZDI’
 
Türkiye’de 12 Eylül ile hesaplaşılmadan tam anlamıyla gerçek bir demokrasinin inşa edilemeyeceğini ifade eden Barış, “Nasıl ki geçmiş katliamlar aydınlatılmadığı için daha büyük katliamlar yaşandıysa bu da öyledir. 1961 darbesi ile hesaplaşılmış olsaydı 1971 ve 12 Eylül darbeleri yapılamazdı. 12 Eylül ile hesaplaşılmadığı için halen darbe mekaniği devrede” diye konuştu. 
 
’İRADEMİZ TESLİM ALINAMADI’
 
1982 yılının Kasım ayında İzmir’de gözaltına alınıp 45 gün işkenceli sorgulardan sonra tutuklanıp Şirinyer Askeri Cezaevine gönderilen darbe tanıklarından Yunus Bircan, 45 günlük gözaltı süresince kaba dayaktan sistematik işkence yöntemlerine akıl almaz işkencelere maruz kaldığını ifade etti. O dönem Şirinyer Askeri Cezaevinde tek tip elbisenin uygulamaya konulmak istendiğini ve buna karşı direndikleri için yoğun baskı ve şiddetin yaşandığı cezaevlerinden biri oluğunu aktaran Bircan, işkencelerin cezaevinde artarak devam ettiğini ancak buna karşı gösterilen direnişlerin de olduğunu belirterek şöyle konuştu: “Diyarbakır 5 Nolu Cezaevinde tüm baskılara rağmen direniş kırılamadı. Ankara Mamak, İzmir Şirinyer gibi cezaevlerinde benzer direnişler oldu ve tutsakların iradesi teslim alınamadı.”
 
‘HİÇ BİR ŞEY ESKİSİ GİBİ OLMADI’
 
12 Eylül ile birlikte Türkiye’de hiçbir şeyin eskisi gibi olmadığını aktaran Bircan, cezaevinde 7 yıl kaldıktan sonra dışarı çıktığında her şeyin tamamen silindir gibi ezildiğini ve yeniden toparlamanın yılları alacağı bir sürecin başladığını sözlerine ekledi. 12 Eylül zihniyetinin hiçbir zaman silinmediğini ifade eden Bircan, “Darbeden sonra gelen bütün iktidarlar 12 Eylül’ün sürdürücüleri oldu. Biz yıllarca darbeyle yüzleşilmesi için mücadele ettik ve etmeye devam ediyoruz ama darbeci zihniyet tamamen yok olmadan 12 Eylül ile yüzleşilmeyecektir.” 
 
’39 YILDA HİÇ BİR ŞEY DEĞİŞMEDİ’
 
Aradan geçen 39 yıla rağmen Türkiye’de hiçbir şeyin değişmediğini belirten Bircan, sistemin sıkıştığı yerde darbe mekaniğini devreye soktuğunu belirtti. Gerçek bir yüzleşmenin olması için toplumsal barışın ve adaletin sağlanması gerektiğini söyleyen Bircan, 39 yıldır darbe anayasası ile yaşadıklarını  ancak darbeden bu yana anayasada 16 kez kısmi değişliklerin olduğunu, özüne ise dokunulmadığını kaydetti. Ülkede darbeci ve darbe anlayışı ile yüzleşilecekse bunun toplumsal bir talep haline gelmesi gerektiğini dile getiren Bircan, AKP’nin iktidara geldiğinde “darbecileri yargılayacağız” gibi söylemleri olduğunu, ancak gelinen noktada bu söylemin samimi olmadığını belirterek, “Toplum olarak bir yüzleşmeyi sağlayamasak darbe üstüne darbe yemeye mahkum oluruz” dedi. 
 
MA / Erdoğan Alayumat 
 

Diğer başlıklar

18:02 Katledilen öğretmen Kübra Aşkın'ın duruşması ertelendi
17:45 HRW: Suriye’de Türkiye destekli gruplar çok sayıda hak ihlalinde bulundu
17:34 Gergerlioğlu: OHAL Komisyonu insanları aldatma komisyonudur
17:05 Öldürülen kaymakamın yakın koruması ‘Emniyet amiri öldürttü’ demiş!
16:53 Küçük Hüseyin'in katil zanlısı ifade vermedi
16:40 'Savaşa hayır' dediği için tutuklanan Esin Kavruk’a tahliye
16:34 5 ilde kar ve sağanak yağış bekleniyor
16:33 Özçelik ailesine taziye ziyareti
16:32 Mahkeme başkanından gazeteciye: Savunmanı sonlandırırım
16:29 TTB ve 47 tabip odasından ortak açıklama: İstismara evlilik affı kabul edilemez
16:11 Polisin yerde sürüklediği Barış Annesi hakkında yeni bir soruşturma
16:00 HDP Sözcüsü Kubilay’a 301’den soruşturma
15:23 Öcalan’ın avukatlarından yeni görüşme başvurusu
15:18 SES: Grup Yorum üyeleriyle görüşülsün
15:15 KESK: OHAL Komisyonu lağvedilmeli
14:57 ‘Kürdistan’ yazılı broşüre takipsizlik
14:17 Birleşik Metal-İş’ten son çağrı: Grev kapıda
14:08 Türkiye’nin yolsuzluk algı endeksi gerilemeye devam ediyor
14:06 Akdemir’in duruşması ertelendi
13:55 Yeni Demokrasi gazetesine toplatma kararı
13:52 Cizre'de HDP'lilerin yargılandığı davanın ilk duruşması görüldü
13:44 Kürt siyasetçi Bulgaristan’da gözaltına alındı
12:28 YSK’nin son üyesi de belli oldu
11:53 Skandal kayyım kararı Danıştay'a taşındı
11:48 ‘Bitlis’te güvenlik gerekçesiyle kesilen ağaçlar toprağa gömülüyor’
11:43 KÜRDSİAD davasında yakalama kararı
11:40 Gazeteci Kırkaya: Akit hedef gösterdikten sonra dava açıldı
10:54 Van'daki 'eylem ve etkinlik yasağı' yine uzatıldı
10:16 HDP’li Önlü: Demokratik Cumhuriyeti inşa edecek kadroları açığa çıkaracağız
10:16 Açlık grevine destek verenlere açılan soruşturmaya takipsizlik
10:12 Torba kanun Meclis'ten geçmeden yönetmelik değiştirildi
10:08 Ankara’da 4.5 şiddetinde deprem
10:04 Şa Performans İzmir'de sahne alacak
10:03 Çınar’da 8 yaşındaki çocuk ölü bulundu
09:32 Tarihin üstüne beton döküldü: Rapor istenmedi, bilirkişi incelemedi
09:23 Asrın Hukuk Bürosu’ndan AYM’ye İmralı başvurusu
09:16 'Devlet aklı birleşip Dersim'de kadınlara savaş açtı'
09:13 Amedspor Başkanı Kılavuz: Ciddi bir kuşatma altındayız, takıma sahip çıkın
09:10 Nuriye Gülmen'den Grup Yorum için çağrı
09:06 Siyasetçilerden Kanal İstanbul yorumu: Borç yükü onlarca yıla yayılacak
09:06 Kürtçe öğrenen Trabzonlu: Dil algımızı da değiştirecek
09:05 8 bin yıllık tarih maden ocaklarının tehdidi altında
09:04 'Vergi değil haraç alıyorlar'
09:02 Kayyımın müdürü 11 yıl cezaya rağmen tutuklanmadı
09:00 Yazar İşler: Asimilasyon evimizin içerisine kadar sirayet etti
09:00 23 OCAK 2020 GÜNDEMİ
22/01/2020
23:15 İran'da 5.2 büyüklüğünde deprem
22:32 Manisa’da 5.4 büyüklüğünde deprem
22:19 Trablus ve çevresi uçuşa yasak bölge ilan edildi
22:02 Kırıkkale Üniversite Hastanesi’nde 20’den fazla hasta görme yetisini kaybetti
21:03 İhraçlara karşı yapılan oturma eylemi 132. haftasında
20:20 Trump, Salih ve Barzani ile görüştü
20:13 Türkiye ‘2019 Demokrasi Endeksi Raporu’nda 110. sırada
20:05 Kayıp Gülistan Doku’yu arama çalışmaları 18. gününde
19:57 Libya Ulusal Ordusu Türkiye’ye ait İHA düşürdü
19:15 Katledilen Büşra Yabaşkul’u kadınlar uğurladı
19:09 HSK: FETÖ ihbarları titizlikle inceleniyor
19:01 Kadınlardan katliamlara karşı insan zinciri
18:43 HDP’den Yüksekova’da halk şöleni
18:27 Somalı maden işçileri ödenmeyen tazminatları için yürüdü
18:18 TCDD'den YHT biletlerine zam
17:30 İBB’den kar uyarısı
17:27 Sevda Gürler'i katleden erkeğe tahliye
17:04 HDP’liler kayıp Keldani çift için incelemelerde bulundu
16:42 Küçük Hüseyin’i öldüren zanlının duruşması yarın başlıyor
16:13 YSK’nin 5 üyesi kesinleşti
16:08 Hasta tutuklular için Meclis İnsan Hakları Komisyonu'na başvuru
16:02 Kürt tiyatro grupları: Kürt Dil ve Kültür Ağı’nın manifestosunu yaşamımızda esas alacağız
15:52 Melike Demirok için bir araya geldiler: Yasta değil isyandayız
15:52 Akşener: Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi tutmadı
15:51 12 barodan Gezi davası açıklaması
15:12 Alevilerden saldırılara karşı ortak tutum
15:08 Gazeteci Zeyrek'e ajanlık teklifi Soylu’ya soruldu
15:06 ‘Geleceğe nefes’ sloganıyla dikilen 10 milyon fidan kurudu
15:05 Kayyım Güzeloğlu, Mızraklı’nın kitaplarına el koydu
15:04 Başaran: Cezaevleri Guantanamo kamplarına dönüştü
14:44 'Sorumlular yargılansın'
14:38 'Esat Oktay'ın 'Haydar'ı döndü'
14:27 İHD Tarsus Cezaevi Raporu'nu açıkladı: İnsan insanlığından utanıyor
14:18 Diyarbakır’da suya neden yüzde 330 zam yapıldı?
14:17 Meclis yine toplanamadı
13:51 Mardin’de kayyımın su zammı yargıya taşındı
13:14 Dündar: TOKİ Nusaybin’de evleri teslim etmiyor
13:10 Bekçilere kimlik sorma ve adli görev verilmesini içeren teklif Meclis’te
12:09 Askerden 26 yıl önce firar eden bir kişi gözaltına alındı
11:35 Evdeki işkencede burnu kırılan Resul Eken gözaltına alındı
11:34 DAİŞ hala küresel bir tehdit
11:03 ‘Adalet Yürüyüşü’ başlatan Çetinkaya’ya psikolojik işkence iddiası
09:52 Tarihe geçen bir direniş: Tariş
09:40 Sanayicilerden lokavt kararı
09:39 ‘Kürtler dil ve kültür için bir arada olmalı’
09:38 Mızraklı ve Yılmaz’ı tutuklatan itirafçı Ayverdi’ye beraat istendi
09:29 Mardin kayyımı hayali meclis kurup müftülüğe arsa tahsis etti
09:17 Türk: Saldırıları bertaraf etmek için güçlü bir birliğe ihtiyaç var
09:15 Emekli olduktan sonra ihraç edildi, şimdi banka hesabı açamıyor
09:15 Diyarbakır’da yoksulluğun fotoğrafı: Ekmek bulamayınca 8 gün makarna yedik
09:14 Bağlar Belediyesi 228 bin TL’ye alınacak malzemeyi 825 bin TL’ye ihale etti
09:13 Tarihi yemenicilik canlanıyor
09:12 Jülide Kural: Konuşmaya, tartışmaya, anlamaya ihtiyacımız var
09:09 Grup Yorum üyelerinin aileleri: Çocuklarımızın çığlıkları duyulsun